buy Instagram followers
paykwik bozum
Evden eve nakliyat Hesaplı Krediler Hızlı Krediler
hacklink
buy instagram followers
justin tv
paykasa paykwik
Kayseri escort bayan
sirinevler escort beylikduzu escort atakoy escort sisli escort atakoy escort sisli escort sirinevler escort beylikduzu escort beylikduzu escort
ankara escort ankara escort bayan
14. okt
 
Utfordringer for utmarksbeite

0
Publisert: 11.apr.2016 08:13
Oppdatert: 11.apr.2016 08:34

Tre personar skriv om dette i Dag og Tid 6. april 2016; Stein W. Bie, Hege Sjølie og Slavomir Janda. Her opplever me den nye læra at streifbeiting i utmark er ei komplisert driftsform. Ja, eg ser kor komplisert driftsforma er slik som dei framstiller denne, og minnast den driftsforma som den mine besteforeldre og oldeforeldre hadde.

Den gongen var gjeting heilt naudsynt med eit rovdyrtal, slik som det etter kvart har vorte, med den rovdyrfredinga som kom i gang etter 1960 åra. Dei gamle måtte driva dyra fram til setra og stenge dei inne i hus om natta. Der stod dei til morgonen etter utan mat og drikke. Tidleg, i 5 – 6 tida tok gjetarane dyra ut og fylgde dei på beite heile dagen. Gjetarane var halvvaksne ungar – ungdomar, dei var utstyrde med lur eller bukkehorn som dei kunne laga skremmelåtar med. Men likevel var rovdyra pågåande og skremde dyra så dei spreidde seg utover i terrenget. Rovdyra forsynte seg og tok det dei først fekk tak i. Dette gjorde sit til at det vart innførd skottpremi på ulv og bjørn. Frå midten av 1800 talet og utover minka rovdyråtaka, og i 1890 åra vart det sjeldan angrep. Rovdyra var i fåtal og fråverande. «Det var som å leva i ei onnor verd!» fortalte mor etter bestemor si, «så godt og trygt det vart for dyr og folk!»

Den rovdyrfrie tida har eg sjølv opplevd, og med ein flokk på 150 vinterfødde sauer med lam på fjellbeite her i Nord-Østerdalen. Flokken var jamt på mellom 400 – 500 dyr, og slept frå førsten av juni til innsanking ca 15. september. Tapa var vanleg under 2 prosent. Sume gonger fekk eg at alle. År etter år var det slik med frigang på utmarksbeite.

Tilsyn og utsetting av saltslikkesteinar ein gong annan kvar veke. Ein slik stor flokk spreidde seg over heie det feltet som dei beita i og tok at den same beiterutina kvart år. Under tilsynsturane var ei notisbok med til å føra inn dato og dyr ein såg under turen.

Utmarksbeitene er egna for denne driftsformen, her er friskt gras og lauvberande kjerr og tre som gjev dyra alt dei treng av næring. Beite og kvile gjennom døgnet i fred og ro! Dette syntes og att på dyra om hausten med store gilde lam og helsesam sau. Trivnad heile sommaren! Snyltesjuka som er eit stort problem der store flokkar er trengt saman på inngjerde beiter er ei stor ulempe, serleg dersom beitinga går over lengre tid.

Ingen rår med å driva med sau etter at rovdyra kom att. Det vert for kostsamt og risikofylt for tap og gjetarhjelp. Skal ein ha rovdyr her i landet er innhegning av rovdyr einaste måten å taka vare på dei. Langedrag har ein god modell for ei slik løysing. Her får dei mat dagleg og genressursen er ivareteken med å føra lister over dyra med alt og data over helse. Innføring av nye individ er mogleg med kontakt til andre «villdyrhagar».

Frittlaupande rovdyr må takast ut med lisensjakt utan kjønnskvote. No trengs det opprydding. Ideen om innhegning er ikkje noe nytt. Riokonvensjonen og Bernkonvensjonen har markert dette for å unngå skader.

Sauebonde i 60 år.

 
Siste nytt fra nyheter
Sjefredaktør:Carsten Bleness »
Nyhetsredaktør:John Arne Holmlund »
Digitalredaktør:Anne Ekornholmen »
Sportsredaktør:Rune Steen Hansen »
Kulturredaktør:Geir Vestad »

Kundeservice/abonnement:abo@h-a.no
HA arbeider etter Vær Varsom-plakatens regler for god presseskikk. HA har ikke ansvar for innhold på eksterne nettsider som det lenkes til.
 
HA bruker informasjonskapsler. Les mer om informasjonskapsler her, og vår personvernerklæring her. Les mer om vilkår og samtykke
Şehirlerarası evden eve nakliyat